Werken in de procesindustrie
Vragen over het vak, toelating, duur, kosten en studeren naast ploegendienst.
Wat is procestechniek?
Procestechniek is de techniek van productieprocessen waarin stoffen worden verwarmd, gemengd, gescheiden of chemisch omgezet. Opleidingen leren je zulke installaties bedienen, bewaken en verbeteren, met veel aandacht voor veiligheid en voor de kwaliteit van het eindproduct.
Welke vooropleiding heb ik nodig voor procestechniek?
Voor MBO-2 of MBO-3 is relevante werkervaring vaak voldoende. Voor MBO-4 vraagt de school een diploma op niveau 3. Een hogeschool verwacht havo, vwo of MBO-4, of vanaf 21 jaar een toelatingsonderzoek bij de opleiding.
Hoe lang duurt een opleiding procestechniek?
Een losse module beslaat zes tot tien bijeenkomsten. Een MBO-operatoropleiding in deeltijd loopt anderhalf tot drie jaar, afhankelijk van je niveau en je vrijstellingen. Een HBO Bachelor vraagt in deeltijd drie tot vier jaar.
Destilleren, mengen en scheiden in een procesopleiding
Procestechniek is het vakgebied dat productieprocessen ontwerpt, bedient en optimaliseert, waarbij je stoffen omzet, scheidt of mengt met behulp van pompen, reactoren, warmtewisselaars en destillatiekolommen. Je leert een P&ID lezen, massa- en warmtebalansen maken, een installatie opstarten en afsluiten en afwijkingen herleiden tot hun oorzaak. Veiligheid weegt zwaar, met gevaarlijke stoffen, werkvergunningen en ATEX-zones als vaste onderwerpen. Bedrijven onder het Brzo stellen extra eisen aan je vakbekwaamheid. Een operatoropleiding bestaat vaak uit vier tot zes modules.
Procestechniek voor operators in ploegendienst
Procestechniek past bij operators die verder willen in de fabriek, bij monteurs die het proces beter willen begrijpen en bij zij-instromers die in ploegendienst willen werken. Voor MBO-2 of MBO-3 is werkervaring vaak genoeg om te starten. Voor MBO-4 en HBO vraagt de opleider het niveau eronder. Gaat je werk over het aansturen van de machines, dan sluit procesautomatisering en mechatronica beter aan. Draait het om pompen en leidingen zelf, kies dan werktuigbouw.
Van operator naar wachtchef of procesengineer
In de procestechniek werk je als operator, allround operator, procesoperator, wachtchef, procestechnoloog, laborant-technicus of procesengineer in de chemie, de farmacie, de voedingsmiddelenindustrie en de waterbehandeling. Veel fabrieken draaien in vijfploegendienst, waardoor een deeltijdopleiding om strakke planning vraagt. Je klimt van operator naar allround operator en daarna naar wachtchef of engineer. Elke stap kost twee tot vier jaar. Met een HBO-diploma kom je terecht in procesverbetering, kwaliteit en veiligheid.
Procestechniek beheerst het proces, niet de machine
Procestechniek is binnen techniek en bouw de industriële richting van het vakgebied: geen gebouwen of infrastructuur, maar de fabrieksinstallaties waarin grondstoffen tot een eindproduct worden omgezet. De grens met procesautomatisering en mechatronica is het lastigst: daar stuur je machines aan, hier bewaak je de reactie en de kwaliteit. Voor pompen, leidingen en onderhoud kijk je bij werktuigbouw, voor de elektrische installatie bij elektrotechniek.